Er zijn dingen waar je je als volwassen mens niet zo druk over zou moeten maken. Een sok die half van je voet zakt. Mensen die midden in een deuropening besluiten hun verdere levensloop te bespreken. Een verpakking die zegt dat hij gemakkelijk opengaat.
En ‘opzoek’.
Ik weet het. Er zijn grotere problemen. Ik heb werk te doen, boodschappen te halen en vermoedelijk ergens een was die al te lang in de machine of droger zit. Toch kan mijn blik blijven hangen bij iemand die op LinkedIn schrijft: ‘Ik ben opzoek naar een nieuwe uitdaging.’
Dan ben ik even nergens anders meer naar op zoek. Alleen naar die spatie.
Een heel klein beetje lucht
Het is ‘op zoek’. Twee woorden. Met een spatie ertussen. Geen enorme ingreep, zou je denken. Er hoeft geen muur uit. Er hoeft niemand voor langs te komen met een offerte. Die twee woorden moeten gewoon een heel klein stukje uit elkaar.
Maar daar staan ze. Tegen elkaar aan. Alsof ze samen onder één paraplu schuilen en niemand hen heeft verteld dat het inmiddels droog is.
Het vervelende aan zo’n ergernis is dat hij zichzelf voedt. Zodra je ‘opzoek’ eenmaal ziet, zie je het overal. In vacatures. In oproepen. Op websites van bedrijven die zorgvuldig en professioneel willen overkomen. Ik lees dan nog wel verder, maar een klein deel van mijn hoofd blijft bij die ontbrekende spatie achter.
Dat vind ik van mezelf ook niet uitsluitend een aantrekkelijke eigenschap.
Kleine Mevrouw heeft een tussenoplossing
Kleine Mevrouw gaat een stuk vrijer met deze kwestie om. Zij schrijft woorden soms met een halve spatie ertussen. De Rijksmuseum-optie, zeg maar. Of met een nog kleinere. Een opening waarvan je denkt: zit daar nou ruimte, of hoop ik dat alleen maar?
Waar ik twee categorieën zie — aan elkaar of los — blijkt zij over een veel uitgebreider aanbod te beschikken. Een beetje los. Bijna aan elkaar. Los als je goed kijkt. Aan elkaar, tenzij je het papier iets dichter bij je gezicht houdt.
Ik vind dat prachtig. Ook een tikje onpraktisch voor iemand met mijn specifieke gevoeligheden, maar vooral prachtig. Haar woorden hoeven kennelijk niet meteen te beslissen hoeveel afstand ze tot elkaar willen bewaren. Ze proberen eerst eens wat.
Misschien is zo’n halve spatie ook precies de diplomatieke oplossing die ik nodig heb. Jij wilt ‘opzoek’ schrijven. Ik wil ‘op zoek’. Zullen we dan beginnen met een héél klein kiertje? Gewoon om te kijken hoe het bevalt. Je kunt altijd nog wat verder uit elkaar.
Helaas werkt mijn toetsenbord daar niet aan mee
Op mijn toetsenbord is de keuze minder subtiel. De spatiebalk heeft een duidelijke taak en voert die zonder gevoel voor nuance uit. Je drukt erop, of je drukt er niet op. Kleine Mevrouw heeft met haar handschrift mogelijkheden waar mijn tekstverwerker nog iets van kan leren.
Voor wie inmiddels vooral wil weten hoe het zit: je schrijft ‘ik ben op zoek naar een tekstschrijver’. Maar ook: ‘ik zoek het even op’. En: ‘zal ik het voor je opzoeken?’ Bij dat werkwoord kunnen ‘op’ en ‘zoeken’ dus wél aan elkaar vastzitten.
Dat helpt natuurlijk niet. Ik kan hier heel verontwaardigd over een ontbrekende spatie zitten doen, maar onze taal maakt het de gebruiker ook niet op ieder moment gemakkelijk. Wie ‘opzoeken’ kent, kan best op het idee komen dat ‘opzoek’ eveneens een prima woord is. En soms ís het dat ook.
Dat maakt de fout verklaarbaar. Mijn oog wordt er helaas niet soepeler van. Begrip en ergernis kunnen kennelijk uitstekend naast elkaar bestaan. Met voldoende ruimte ertussen.
Moet je daar nou echt iets van vinden?
Van mij hoeft niemand op een verjaardag bang te zijn voor een mondeling taalexamen. Ik maak zelf fouten. Natuurlijk maak ik zelf fouten. Ook fouten die ik bij een ander onmiddellijk zou zien. Vooral wanneer ik iets nog ‘even snel’ verstuur, een werkwijze waar zelden iets beters van wordt.
Bovendien zegt zo’n ontbrekende spatie bijzonder weinig over wat iemand kan. Je kunt uitstekend programmeren, een bedrijf leiden of een ingewikkeld probleem oplossen en ondertussen ‘opzoek’ schrijven. Ik zou mezelf ernstig beperken als ik alleen wilde samenwerken met mensen wier spatiegebruik mijn goedkeuring heeft.
Toch besteed je aan een zakelijke tekst meestal aandacht met een reden. Je wilt dat iemand begrijpt wat je aanbiedt. Dat een geschikte kandidaat reageert. Dat een mogelijke klant denkt: dit klinkt goed, hier wil ik meer van weten.
Dan is het prettig als die lezer onderweg zo min mogelijk blijft haken. De een struikelt over een onduidelijke zin. De ander vraagt zich af wat je met ‘innovatieve totaaloplossingen’ bedoelt. En ergens zit een tekstschrijver die bij ‘opzoek’ zachtjes met haar ooglid begint te trekken.
Even nalezen helpt
Je hoeft daarvoor niet ieder bericht eindeloos te polijsten. Een korte oproep mag een korte oproep blijven. Maar lees hem nog één keer voordat je op publiceren drukt. Of laat iemand meekijken als je weet dat je eigen ogen vooral lezen wat je bedoelde.
Dat is ook een deel van mijn werk: kijken waar een tekst nog wat aandacht kan gebruiken. Soms moet er een hele alinea op de schop. Soms ontbreekt er informatie. Soms staat alles er al en hebben twee woorden alleen een beetje meer ruimte nodig.
Kleine Mevrouw zal daar vermoedelijk haar eigen maat voor blijven hanteren. Een halve spatie. Een kwart. Een nauwelijks waarneembaar streepje wit waarover ik me liefdevol kan verbazen.
Voor haar heb ik alle geduld.
Maar ben je zakelijk opzoek naar een tekstschrijver?
Dan heb ik alvast één kleine suggestie.